Ψυχική Υγεία εν μέσω κρίσης στην Ορθοδοξία: Κατάθλιψη, Άγχος και ο Ορθόδοξος Χριστιανός

Υπάρχουν πολλές παρερμηνείες όσον αφορά την επιστήμη της Ψυχολογίας και της Ψυχιατρικής και τη σχέση τους με την Πίστη και την Ορθοδοξία. Η ψυχική υγεία και η Σωτηρία της Ψυχής κατά το Ορθόδοξο Δόγμα αποτελούν δύο απολύτως διαφορετικές έννοιες. Η επιστήμη της ψυχικής υγείας ερευνά και θεραπεύει τα οργανικά αίτια παθήσεων και αποκλινόντων συμπεριφορών, καθώς και σκέψεις και συναισθήματα που πηγάζουν από τραύματα, παρερμηνείες και ανισορροπία στη βιοχημεία του εγκεφάλου. Η Ορθοδοξία είναι Χριστοκεντρική και ερμηνεύει την ανθρώπινη συμπεριφορά, τις σκέψεις και τα συναισθήματα με βάση το Λόγο του Θεού και τις πατερικές διδασκαλίες Αγίων του Θεού.

Ο στόχος της ψυχιατρικής είναι ο υγιής εγκέφαλος, η αποκατάσταση της σωστής βιοχημείας. Ο στόχος της ψυχοθεραπείας είναι η θεραπεία ψυχικών τραυμάτων, του τρόπου σκέψης, του συναισθάνεσαι και της συμπεριφοράς. Ο στόχος της Ορθοδοξίας είναι η Σωτηρία του Ανθρώπου και ο καθαγιασμός του εν Πνεύματι Αγίω. Οπότε είναι πασιφανείς οι εννοιολογικές διαφορές στην έννοια «ψυχή» κατά επιστήμη και κατά Ορθοδοξία.

Ψυχή για την επιστήμη αποτελεί η διαμορφωμένη προσωπικότητα του ανθρώπου και η συμπεριφορά του μέσα στην κοινωνία και στις προσωπικές του σχέσεις. Η Ψυχιατρική Υγεία εστιάζει στη λειτουργία του εγκεφάλου και ή Ψυχολογία είναι η επιστήμη της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Υγιής είναι ο λειτουργικός άνθρωπος, με ισορροπημένες σκέψεις και συναισθήματα κατά τα κοινωνικά πρότυπα και ασθενής είναι κάθε άνθρωπος που αντιμετωπίζει προβλήματα στη βιοχημεία του εγκεφάλου του, παρουσιάζει δυσλειτουργική συμπεριφορά, υποφέρει από συναισθηματική φόρτιση και δυσλειτουργικές σκέψεις. Οι ψυχιατρικές ασθένειες θεραπεύονται με σωστή φαρμακευτική αγωγή. Τα ψυχολογικά προβλήματα θεραπεύονται με ψυχοθεραπεία.

Η Ορθοδοξία μετουσιώνει τον άνθρωπο, τον καθιστά κοινωνό του Αγίου Πνεύματος και επιδρά ολοκληρωτικά στην ύπαρξη του ανθρώπου. Στοχεύει στην αλλοίωση και μεταμόρφωση της ανθρώπινης Φύσης μέσα από τα Ιερά Μυστήρια και την Κοινωνία με το Τριαδικό Θεό. Η Χάρις του Θεού μπορεί να θεραπεύσει ασθένειες του σώματος (θαύματα), όμως έχουμε στη διάθεση μας επιπλέον αμέτρητες επιστημονικές έρευνες και θεραπευτικές πρακτικές και φάρμακα που μπορούν να μας βοηθήσουν να είμαστε υγιείς και λειτουργικοί, ώστε να μπορούμε να αγωνιζόμαστε με καθαρό μυαλό και συναισθηματική ισορροπία για τη σωτηρία της ψυχής μας.

Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί που εκδηλώνουν κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές πέφτουν θύματα παραπληροφόρησης για την επιστήμη της ψυχικής υγείας και υποφέρουν από απελπισία, αγωνίζονται πνευματικά να θεραπευτούν θαυματουργικά και πολλές φορές τελικά απελπίζονται όταν δεν γίνεται το θαύμα. Γιατί περί θαύματος πρόκειται όταν περιμένουμε να ιαθεί ο εγκέφαλος από τη βιοχημική διαταραχή που προκαλεί την κατάθλιψη και τις αγχώδεις διαταραχές και κάθε άλλη ψυχική ασθένεια. Ευτυχώς πλέον έχουμε στη διαθεσιμότητα μας πληθώρα φαρμάκων που θεραπεύουν βιοχημικές και νευρολογικές διαταραχές, όπως και θεραπευτικές τεχνικές για την αποκατάσταση της ψυχικής υγείας. 

Πρέπει να είναι ξεκάθαροι οι ρόλοι του ψυχίατρου, του ψυχολόγου, του ψυχοθεραπευτή και του πνευματικού-ιερέα. Ο ψυχίατρος διαγιγνώσκει βιοχημική ανισορροπία και δίνει τη σωστή αγωγή, σαν αντιβίωση, για να επιτευχθεί η υγεία του ανθρώπου. Ο ψυχολόγος διερευνά τον τρόπο σκέψης, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά του ανθρώπου, ο ψυχοθεραπευτής ασκεί θεραπευτικές τεχνικές για την επαναφορά της λειτουργικότητας του ανθρώπου, ενώ ο ιερέας-πνευματικός πατέρας εστιάζει στη διδαχή και καθοδήγηση του πιστού στο δρόμο της μετάνοιας. Ένα δρόμο που μπορούμε να τον βαδίσουμε μόνο εάν είμαστε υγιείς ψυχικά και σωματικά.

Τα προβλήματα ψυχικής υγείας έχουν θεραπεία, όπως οι περισσότερες ασθένειες στη σύγχρονη εποχή. Η απελπισία είναι σύμπτωμα κατάθλιψης και μπορεί να συνυπάρχει με αγχώδεις διαταραχές και με υποκείμενα οργανικά αίτια που η σύγχρονη επιστήμη της ψυχικής υγείας μπορεί να θεραπεύσει.

Όσο βοηθητική και να είναι η επιστήμη της ψυχικής υγείας, κατά την Ορθόδοξη παράδοση Το Άγιο Πνεύμα καθαγιάζει και θεραπεύει τον άνθρωπο και η Κοινωνία με τον Τριαδικό Θεό δεν αντικαθίσταται επ’ουδενί από την επιστήμη της ψυχικής υγείας, η οποία όμως δεν παύει να είναι και απαραίτητη για την επιβίωση του σύγχρονου ανθρώπου. 

Πάντα υποβόσκει ο κίνδυνος κατάχρησης φαρμάκων που επιδρούν στον εγκέφαλο, ή παραπληροφόρηση όσον αφορά τις θεραπευτικές ιδιότητες διάφορων φαρμακευτικών ή φυτικών σκευασμάτων. Μόνο ψυχίατρος μπορεί να δώσει αντίστοιχα φάρμακα και μόνο με παρακολούθηση ψυχιάτρου παίρνουμε φαρμακευτική αγωγή που επιδρά στον εγκέφαλο, για συγκεκριμένο διάστημα ως θεραπεία. Τα λεγόμενα «ψυχοφάρμακα» δεν είναι πανάκεια βεβαρημένης συνείδησης ή ψυχολογικών προβλημάτων. Χωρίς σωστή φαρμακευτική αγωγή από γιατρό και την ανάλογη ψυχοθεραπεία ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος εξάρτησης, ή χειρότερης βλάβης στη βιοχημεία του εγκεφάλου.

Στις δύσκολες μέρες που περνάμε οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, εν όψει Αναστάσεως, στερημένοι των Μυστηρίων και της Θείας Κοινωνίας, ας προσέξουμε να μην καταφύγουμε σε ηρεμιστικά και αντικαταθλιπτικά χωρίς σύνεση και παρακολούθηση ψυχιάτρου.

Τα ηρεμιστικά χορηγούνται από ψυχίατρο και μόνο ως θεραπεία ορισμένου χρόνου για αγχώδεις διαταραχές, δεν είναι καραμέλες να τα καταπίνουμε για να νιώσουμε ήρεμοι, αλλά θεραπεία του μεταιχμιακού συστήματος του εγκεφάλου. Εάν αντιμετωπίζουμε ενδοοικογενειακές συγκρούσεις, συναισθηματική δυσφορία, ή ψυχοσωματικά συμπτώματα και έντονο στρες πρέπει πρώτα να συμβουλευόμαστε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας που θα μας κατευθύνει στη σωστή αντιμετώπιση του προβλήματος, με την ευχή και παράλληλη πνευματική καθοδήγηση του πνευματικού πατέρα μας.

Η προσευχή επιδρά ευεργετικά στον εγκέφαλο, αυξάνοντας την έκκριση ευγερτικών ορμονών για τη βιοχημική ισορροπία του εγκεφάλου, θωρακίζοντας μας απέναντι σε βιοχημικές ανισορροπίες.

Όμως ο εγκέφαλος είναι όργανο και όπως κάθε όργανο στο ανθρώπινο σώμα ασθενεί και χρειάζεται τη σωστή θεραπεία. Ένας «τραυματισμένος εγκέφαλος» χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή και ψυχοθεραπεία για να επανέλθει, όπως ένα σπασμένο πόδι χρειάζεται φάρμακα και φυσικοθεραπεία. Ένας ευπαθής εγκέφαλος, όπως και ένας ευπαθής θυροειδής αδένας, μπορεί να χρειάζεται χρόνια αγωγή για να λειτουργεί σωστά.

Δεν πρέπει να συγχέονται τα ναρκωτικά με την φαρμακευτική αγωγή. Τα ναρκωτικά είναι ουσίες που προκαλούν αίσθημα εφορίας, θολώνουν τη σκέψη και βλάπτουν τη βιοχημεία του εγκεφάλου και προκαλούν σοβαρές και χρόνιες δυσλειτουργίες, ενώ η σωστή αγωγή μπορεί να αποκαταστήσει δυσλειτουργίες.

Η σωστή φαρμακευτική αγωγή και ψυχοθεραπεία επιπλέον βοηθά στην απεξάρτηση από αλκοόλ και ναρκωτικές ουσίες, επαναφέρει τον εγκέφαλο σε σωστή λειτουργία, όπως η ινσουλίνη επαναφέρει τα σωστά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Ένας υγιής εγκέφαλος και η λεγόμενη ψυχική υγεία μπορούν να επιτευχθούν με σωστή διατροφή, άσκηση, αποχή από αλκοόλ και ναρκωτικά και σωστή θεραπεία όποτε παρουσιάζουμε συμπτώματα κατάθλιψης ή στρες.

Η ψυχική υγεία μπορεί να παρομοιαστεί με την υγεία του αναπνευστικού συστήματος, το οποίο είναι ευάλωτο σε περιβαντολογικούς παράγοντες και κατά καιρούς ασθενεί. Άλλοτε χρειάζεται ξεκούραση και σωστή διατροφή και άλλοτε αντιβίωση. Έτσι και η ψυχική μας υγεία είναι ευάλωτη και πρέπει να μεριμνούμε για αυτή ώστε να μην επιδεινωθεί εάν δεν προσέξουμε, όπως ένα κρύωμα μπορεί να επιδεινωθεί σε πνευμονία αν δεν κάνουμε σωστή θεραπεία.

Η ψυχική μας υγεία είναι το πολυτιμότερο αγαθό μας και μόνο φροντίζοντας να είμαστε υγιείς μπορούμε να πορευτούμε στην απαιτητική και δύσβατη στενή Οδό της εν Χριστώ Σωτηρίας.

 

Please follow and like us:

Μπορεί επίσης να σας αρέσει...

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *